Tradycyjny taniec w Birmie

12 kwiecień 2016.

206
com_content.article
(11 razy zagłosowano, średnia ocena 4.55 na 5)
Tradycyjny taniec w Birmie4.55 out of 50 based on 11 voters.


Podobnie jak w przypadku muzyki i sztuki, także w tradycyjnym birmańskim tańcu widoczne są wyraźne wpływy kultury tajskiej. Mimo wszystko taniec ten zachował jednak swój odrębny i unikatowy charakter, stanowiąc niepowtarzalne dziedzictwo kultury birmańskiej. 

Birma | Taniec birmański jest nierozerwalnie związany z muzyką i śpiewem
Birma | Taniec birmański jest nierozerwalnie związany z muzyką i śpiewem (by ddaarryynn )

Historia ludowego tańca

Historia ludowego tańca w Myanmarze sięga II w. p.n.e. Taniec został zapoczątkowany przez kultury Pyu, Halin i Mon zamieszkujące dolne i środkowe regiony Irawadi.

Birmański taniec charakteryzuje się specyficznymi „kątowymi” ruchami, których tempo jest szybkie i energiczne. Jest on nierozerwalnie związany z muzyką i śpiewem. Można wyróżnić: taniec dramatyczny, folkowy, wiejski oraz taniec nats. Taniec folkowy i wiejski są artystycznym odzwierciedleniem codziennego życia rolników.

Boun gyi

Tańcem, który szczególnie wiąże się z rolnictwem jest „boun gyi”. Powstał on na północy Birmy w regionie Shwebo na początku panowania dynastii Kon-baung (1752-1885). Pokazy tego tańca organizowane były przez właścicieli ziemi dla pracujących na niej rolników. Taniec był wykonywany podczas sadzenia oraz zbioru plonów.Charakteryzuje go zarówno wolna muzyka, jak i niespieszne ruchy tancerzy.

Ulubieńcem Birmańczyków jest jednak inny wiejski taniec, nazywany „naban zan”. Ciekawostką jest, że nazwa tego tańca wywodzi się od... młodzieżowej fryzury.

Ou:zi – taniec świątynny

W Birmie znane są także tańce, które wykonuje się podczas różnych uroczystości świątynnych. Jednym z nich jest taniec ou:zi. Jego wyróżnikiem jest obecność bębniarza, który akompaniuje tancerzom wraz z czterema innymi instrumentalistami. Ruchy tancerzy są szybkie i gwałtowne. Taniec ten najczęściej wykonywany jest podczas festiwali pagód. Mimo swojej hałaśliwości, tworzy on radosną i świąteczną atmosferę.

Birma | W tradycyjnym birmańskim tańcu widoczne są wyraźne wpływy kultury tajskiej
Birma | W tradycyjnym birmańskim tańcu widoczne są wyraźne wpływy kultury tajskiej (by jurvetson )

Dou:ba – najzabawniejszy taniec ludowy

Niemal identycznym tańcem jest dou:ba. Jedynym elementem, który różni go od ou:zi jest rodzaj bębna, na którym wybijany jest rytm. Taniec ten uważany jest za jeden z najzabawniejszych tańców ludowych. Wykonuje się go podczas festiwali w świątyniach oraz przy pracach społecznych. Ma on wówczas mobilizować i inspirować społeczność do wspólnego wysiłku.

Bjo

Bjo nazywany także Byaw jest przedstawieniem ludowym, któremu rzadko kiedy towarzyszy taniec, a to z powodu wolnej i monotonnej muzyki. Tego typu przedstawienia bywają wyrazem wdzięczności za otrzymaną darowiznę lub jałmużnę.

Nat

Tańcem związanym poniekąd z religią jest taniec Nat. Jest to taniec intencyjny mający na celu złożenie ofiary Duchowym Strażnikom Ziemi (duchom nazywanym Nat). Taniec wykonywać może jedynie profesjonalne medium, czyli „Nakadaw”. Na początku jest on delikatny i spokojny, a wraz z rozwojem utworu jego tempo przyspiesza i staje się wręcz szalone. Tancerz zazwyczaj ubrany jest w czerwony strój. Podczas przedstawienia ofiarowuje duchom między innymi zielone kokosy oraz kiście bananów.  

Birma | Najlepszym sposobem na obejrzenie birmańskich tańców są festiwale i przedstawienia teatralne
Birma | Najlepszą okazją do obejrzenia birmańskich tańców są festiwale i przedstawienia teatralne (by ahinsajain )

Shway Yoe

Niektórzy etnografowie uważają, że taniec ten powstał w pierwszych dniach istnienia kolonii brytyjskiej w Birmie. Jest to taniec komiczny, prześmiewczy i ironiczny. Wykonywany jest głównie przez mężczyzn ubranych elegancko, jak przystało na dżentelmenów starej daty. Tancerz ma na szyi szalik, na głowie turban, nosi wzorzyste longyi w jednej ręce trzyma damski rozłożony parasol z Pathein, a drugą gestykuluje.

Głównym elementem tańca jest mimika twarzy, a szczególnie ruchy długich starannie przyciętych wąsów. Potrząsanie wąsami, ruch głowy, szybko rzucane spojrzenia, poruszanie brwiami zawsze odbywa się w rytm muzyki. Taniec ten ukazuje starszych mężczyzn, którzy poszukują młodych pięknych dziewczyn. Czasami do tańca wprowadzana jest rola kobieca, nazywana „Daw Moe”. Jest to pani w średnim wieku, która w dalszym ciągu poszukuje idealnego kandydata na męża.

Taniec ten wyśmiewa zarówno starszych oglądających się za młodymi, jaki i młodych, którzy reagują na takie zaloty. Shway Yoe jest popularny zarówno w miastach, jak i na wsiach, ponieważ zapewnia sporo dobrej zabawy i jest okazją do śmiechu.

Inne tańce

Oczywiście nie są to wszystkie znane w Myanmarze tańce. Pośród tych bardziej znanych można jeszcze wymienić: taniec lampy oliwnej, taniec kinnari, taniec duchowych strażników góry Popa, taniec bilu, starożytny taniec z Bagan itd.

Birma | Sposoby tradycyjnego tańca można podzielić na taniec dramatyczny, folkowy, wiejski oraz taniec nats
Birma | Sposoby tradycyjnego tańca można podzielić na taniec dramatyczny, folkowy, wiejski oraz taniec nats (by longo )

Taniec a marionetki

Ważnym elementem tradycji birmańskiego tańca są przedstawienia z udziałem marionetek. Warto wiedzieć, że w wystąpieniach tego typu istnieje ścisły związek pomiędzy tańcem ludzi i marionetek. Co ciekawe naśladowanie ruchów jest obustronne. Tancerze podczas swoich występów naśladują marionetki i inspirują się ich ruchami, a lalkarze starają się aby marionetki jak najwierniej naśladowały taniec ludzi.

Festiwale i przedstawienia teatralne

Najlepszą okazją do zobaczenia birmańskich tańców są festiwale oraz przedstawienia teatralne. To szansa na podziwianie z bliska kunsztu tancerzy, a także ich przepięknych, bogato zdobionych strojów i złotych dodatków biżuteryjnych.

W szybko zmieniającej się Birmie taniec jest jednym z narodowych dziedzictw kultury, który jak bastion przeciwstawia się postępującej globalizacji.