Ludy Birmy

28 czerwiec 2017.

235
com_content.article
(5 razy zagłosowano, średnia ocena 4.40 na 5)
Ludy Birmy4.40 out of 50 based on 5 voters.


Zgodnie z danymi z lipca 2012 roku, według CIA World Factbook, w Birmie żyje obecnie 54 584 650 ludzi. Istnieją także inne dane, według których liczba ta jest bliższa 60 milionom. Rząd birmański uznał oficjalnie 135 grup etnicznych zamieszkujących ten kraj, które zostały połączone w osiem ras: Bamar, Chin, Kachin, Kayah, Kayin, Mon, Rakhine i Shan. Jest to jednak sztuczny system, który nie odpowiada tradycyjnym, lingwistycznym i kulturowym powiązaniom między tymi ludami.

Bułgaria | Mieszkanka grupy Shan
Birma | Mieszkanka grupy Shan (by EU Humanitarian )

Najliczniejsze grupy etniczne w Birmie

Najliczniejszą grupą etniczną w Birmie jest Bamar (68%), następnie Shan (9%) i Kayin (7%). Pozostałe grupy są o wiele mniej liczne.

Aby dokładnie opisać wszystkie plemiona zamieszkujące Birmę, należałoby stworzyć wielotomową encyklopedię. Z tego też powodu przedstawimy poniżej jedynie kilka informacji o najbardziej znanych i charakterystycznych grupach etnicznych występujących w tym kraju.   

Bamar

Bamar nazywani bywają także Burman. Żyją w basenie rzeki Irawadi, ale wywodzą się z Junanu w Chinach.

Bamarowie mówią w języku birmańskim i są przeważnie wyznawcami buddyzmu Therawady. Trzeba jednak podkreślić, że Bamarowie pierwotnie czcili Naty, a obecnie łączą te wierzenia z buddyzmem.

Tradycyjnie Bamarowie ubierali się w longyi, które to odzienie u kobiet nazywane jest htamain, a u mężczyzn – paso. Kobiety dodatkowo ozdabiały swój strój jedwabnymi szalami, a do tego nosiły delikatną, złotą biżuterię. Całości stroju dopełniały aksamitne sandały nazywane gadiba phanat. Podczas formalnych okazji i świąt mężczyźni zakładali na głowę rodzaj turbana nazywanego gaung baung.

Jeszcze do czasów II Wojny Światowej mężczyźni Bamar ozdabiali swoje ciała tatuażami, a w uszach nosili kolczyki. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni bielili swoje włosy uważając, że tak wyglądają ładniej.

Najbardziej znanym daniem kuchni Bamarów jest mohinga.

Birma | Grupa etniczna Chin
Birma | Grupa etniczna Chin (by drepung )

Shan

Większość ludzi z grupy Shan zamieszkuje Region Shan, a niewielka ich część mieszka także w regionie Kachin i Kayin. Shan są grupą etniczną blisko spokrewnioną z Tajami i Laotańczykami.

Podobnie jak Bamarowie wyznają oni buddyzm Therawadę. Większość przedstawicieli grupy Sahn jest dwujęzyczna i mówi zarówno w języku Shan, jaki i birmańskim.

Shanowie noszą kolorowe ubrania. Kobiety ubierają longyi i dopasowane bluzki. Tradycyjnie wiążą długie, czarne włosy w kok. Mężczyźni noszą szerokie spodnie i koszule w stylu chińskim. Czasami przykrywają swoje głowy turbanem.

Shanowie znani są w całej Birmie ze swojej kuchni. Jest ona prosta i opiera się głównie na ryżu oraz tofu.

Kayin

Kayin, czyli Karenowie, to określenie, które obejmuje wiele heterogenicznych grup etnicznych. Etnologowie dzielą Karenów na Czerwonych i Białych. Karenowie mówią językami należącymi do rodziny chińsko-tybetańskiej. Wielu przedstawicieli tej grupy uciekło do Tajlandii, gdzie mieszkają w obozach dla uchodźców.

Mon

Monowie są potomkami jednej z najwcześniejszych cywilizacji Azji Południowo-Wschodniej. Obecnie zamieszkują głównie Stan Mon, region Bago oraz Deltę Irawadi.

Dzieli się ich na trzy podstawowe grupy w zależności od miejsca pochodzenia: Man Nya z zachodu, Man Duin z regionów centralnych oraz Man Da z południowego-wschodu.

Monowie walczą o zachowanie swoich tradycji i kultury. Chcieliby także uzyskać od rządu polityczną autonomię. Niestety większość przedstawicieli ludu Mon włada jedynie językiem birmańskim i mało kto zna tradycyjny język Mon.

Symbolem ludu Mon jest mitologiczna kaczka. Jedną z najważniejszych cech jednoczących przedstawicieli tej grupy jest zamiłowanie do muzyki i duchowego tańca.  

Birma | W Birmie mieszka 135 różnych grup etnicznych
Birma | W Birmie mieszka 135 różnych grup etnicznych (by minefreeworld )

Kachin

Kachin, nazywani także Jingpho, to zróżnicowana grupa etniczna, której przedstawiciele mówią przynajmniej pięcioma różnymi językami. Pierwotnie Jingpho byli animistami, a obecnie większość z nich wyznaje chrześcijaństwo.

Posiadają oni niezwykle piękne tradycyjne stroje. Kobiece longyi są intensywnie czerwone z różnymi drobnymi i delikatnymi wzorami geometrycznymi. Do tego noszą czarne bluzki i czerwone nakrycia głów. Główną ozdobę stroju stanowią ogromne srebrne naszyjniki, które w zasadzie są jak poncho. Mężczyźni noszą czarne, szerokie spodnie. Głowy osłaniają turbanami: białym – jeśli są młodzi, a czarnym – gdy są już dojrzali.

Naga

Pod względem tradycyjnego stroju równie ciekawi i unikalni są przedstawiciele grupy Naga. Warto jednak jednak wiedzieć, że grupa ta nie jest homogeniczna. Między innymi właśnie charakterystyczne ozdoby są elementem wspólnym poszczególnych jej plemion.

Podstawą ubioru jest czerwone, stożkowate nakrycie głowy ozdobione kłami dzików oraz czarnymi piórami dzioborożców. Kły i kości zawieszone są też na szyi w formie naszyjnika oraz zdobią ramiona jako bransoletki. Również uszy tych ludzi ozdabiają dużych rozmiarów kostne lub metalowe kolczyki. Tak przystrojony człowiek wygląda na groźnego i na pewno zniechęca do ataku wszelkich ewentualnych wrogów. Niezbędnym dodatkiem jest także włócznia ozdobiona czarnymi włosami oraz dao z szerokim ostrzem i długą rękojeścią.

Naga często ozdabiali swoje ciała tatuażami, co nie tylko miało ich chronić, ale również demonstrować odporność i wytrzymałość na ból.

Chin

Z wyjątkowych rytualnych tatuaży znani są przede wszystkim przedstawiciele grupy Chin. Chin zamieszkują  głównie zachodnią część kraju i skupiają około 40 różnych plemion i ich dialektów. Większość z nich wyznaje obecnie chrześcijaństwo, jednak pierwotnie byli to animiści.

Kobiety z wielu plemion należących do grupy Chin ozdabiają swoje twarze tatuażami będącymi mieszanką linii i kropek. Niezwykle niepraktyczną ozdobą są także ogromne drewniane kolczyki, które kobiety te noszą w uszach.

Birma | Większość ludzi z grupy Shan zamieszkuje Region Shan
Birma | Większość ludzi z grupy Shan zamieszkuje region o tej samej nazwie (by EU Humanitarian )

Kayan

Jeszcze bardziej niepraktyczne ozdoby noszą kobiety z plemienia Kayan, przez co nazywane bywają „długoszyimi” lub „żyrafami”.

Kobiety te okręcają swoje szyje miedzianymi drutami, które tworzą obręcze. Ponieważ zaczynają to robić, gdy są małymi dziewczynkami, a co roku dodają kolejną obręcz, ich ciało ulega poważnym deformacjom. Z powodu ciężaru obojczyki łamią się i obniżają, a kości twarzoczaszki deformują się, powodując, że głowy stają się małe i okrągłe.

Wykonywanie najprostszych czynności związanych z pochylaniem się jest dla tych kobiet niezwykle utrudnione. Co więcej, wiele kobiet dodatkowo okręca takim samym drutem przedramiona oraz podudzia. Powoduje to całkowite zdeformowanie mięśni. Nikt obecnie nie potrafi wyjaśnić, dlaczego zaczęto tak ozdabiać ciała. Kobiety z tego plemienia zarabiają pozując do zdjęć w kilku sklepikach na Inle Lake. Niestety są też zamykane w specjalnych pokazowych wioskach na terenie Tajlandii, co budzi wiele kontrowersji wśród turystów.   

Moda zachodnia

Wraz z rozwojem cywilizacyjnym i napływem ludzi z zachodu do Birmy przybyła także zachodnia moda. Coraz więcej ludzi, bez względu na to z jakiej grupy etnicznej pochodzi, ubiera się w sposób typowy dla nas. Mężczyźni zastępują longyi spodniami, a kobiety nie noszą niepraktycznej biżuterii czy szali.

Zanika już nawet moda na ozdabianie twarzy thanaką, a włosów świeżymi kwiatami. Birma zmienia się tak szybko, że za kilka lat być może nie będzie już okazji do zobaczenia jej tradycyjnego piękna.

Birma | Najliczniejszą grupą etniczną jest Bamar
Birma | Najliczniejszą grupą etniczną jest Bamar (by edbrambley )

Brak powiązanych artykułów